Zarząd Główny Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP przyjął uchwałą nr 47/XI/2026 z 25 marca 2026 r. nowy Regulamin umundurowania, który porządkuje rodzaje ubiorów, nakrycia głowy, oznaki i zasady noszenia munduru w jednostkach OSP.
Umundurowanie członków Ochotniczych Straży Pożarnych podlega szczegółowym zasadom dotyczącym wyglądu, przeznaczenia oraz sposobu noszenia poszczególnych elementów. Regulamin umundurowania Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej określa zarówno rodzaje ubiorów, jak i zasady stosowania dystynkcji, emblematów, naszywek oraz odznaczeń.
W rozdziale I regulamin wyróżnia następujące rodzaje ubiorów i odzieży:
Każda z wymienionych kategorii posiada określone przeznaczenie i zasady użytkowania.
Regulamin opisuje sześć ubiorów, każdy do innej okazji

Ubiór służbowy i galowy różnią się przede wszystkim sznurem galowym i okryciem wierzchnim.
Ubiór służbowy
Ubiór galowy
Sznur nosi się na prawym ramieniu, przypięty pod naramiennikiem przy szwie rękawa. W zwykłym sznurze warkocz opada na pierś, a pętla zapina się pod górnym guzikiem. Sznur generalski ma dwa warkocze: dłuższy przechodzi pod rękawem do pierwszego guzika, drugi leży na piersi i zapina się do drugiego guzika od góry.
Ubiór letni to biała koszula z krótkim rękawem (guziki oksydowane 16 mm, pagony), granatowe spodnie lub spódnica, rogatywka, czarne obuwie, czarne skarpety lub beżowe rajstopy, czarny krawat i srebrny sznur z niebieską nitką. Sznur do koszuli letniej przypina się do guzika pod prawym pagonem, a dystynkcję do guzika lewej kieszeni koszuli. Nosi się go od 1 maja do 30 września, tylko przy temperaturze powyżej 20°C i tylko wtedy, gdy cała jednostka ubiera się jednolicie. Przy wspólnych wystąpieniach decyduje prezes OSP lub zarząd oddziału, a przy indywidualnych zainteresowany.
Ubiór operacyjny składa się z czapki letniej i zimowej, bluzy i spodni, koszulki polo, polaru, koszuli z długim rękawem (rękawy można podwijać), kurtki przeciwdeszczowej, paska, butów służbowych i skarpet termoaktywnych. Napis „STRAŻ” jest srebrny, a dystynkcje nosi się po lewej stronie koszuli i wskazanych elementów. Ubiór ten noszą członkowie władz i pracownicy ZOSP RP podczas obowiązków służbowych, delegacji, wystąpień w roli przedstawiciela ZOSP RP oraz przed organami administracji rządowej i samorządowej.
Poczet sztandarowy i flagowy ubiera się w ubiór galowy ze sznurem i baretkami, z dodatkami:
Orkiestry mogą nosić ubiór galowy z ujednoliconymi elementami regionalnymi albo własny projekt ubioru.






Do ubioru służbowego, galowego i letniego służy rogatywka ze srebrnym okuciem daszka i metalowym emblematem orła (załącznik 12), a funkcję noszącego pokazują galony, wężyk, gwiazdki i krzyżak.
Galony na otoku (srebrne, załącznik 13a):
Wężyk z liści dębowych (srebrny, załącznik 13b):
Gwiazdki nosi się na otoku poniżej orła, stosownie do pełnionej funkcji (załącznik 15). Mają je członkowie zarządów OSP i oddziałów wszystkich szczebli, komisji rewizyjnych, sądów honorowych i zarządów wykonawczych oraz władz naczelnych.
Krzyżak, czyli srebrny element na denku czapki, noszą członkowie władz krajowych i oddziałów ZOSP RP oraz członkowie zarządów wykonawczych wszystkich szczebli. Prezes Zarządu Głównego ZOSP RP ma dodatkowo pojedynczy srebrny galon w górnej części otoku i srebrny galon generalski na otoku.
Przykład: członek zarządu OSP nosi rogatywkę z jednym galonem i wężykiem na połowie obwodu otoku.


Emblematy, naszywki i dystynkcje stanowią ważny element umundurowania Ochotniczej Straży Pożarnej. Pozwalają rozpoznać pełnioną funkcję, posiadane kwalifikacje, specjalność strażaka oraz jego przynależność do konkretnej jednostki. Ich rozmieszczenie nie jest jednak dowolne. Regulamin określa zarówno sposób wykonania oznaczeń, jak i miejsca ich umieszczania na poszczególnych elementach ubioru.
Dystynkcje wskazujące funkcje pełnione w OSP oraz strukturach ZOSP RP wykonuje się w kolorze srebrnym na ciemnogranatowym tle. Mogą być haftowane nitką lub bajorkiem.
Miejsce umieszczenia dystynkcji zależy od rodzaju umundurowania:
Strażacy ratownicy OSP należący do Jednostek Operacyjno-Technicznych (JOT) mogą również nosić emblematy potwierdzające posiadane kwalifikacje. Oznaczenia te wykonuje się w kolorze srebrnym i umieszcza po lewej stronie odzieży ochronnej, w miejscach przewidzianych przez producenta.
Ważne: Jeżeli strażak pełni jednocześnie kilka funkcji, powinien nosić dystynkcje odpowiadające aktualnie najwyższej z nich. Członkowie honorowi stosują dystynkcje z dodatkową krokiewką umieszczoną w ich dolnej części. Członkowie wspierający będący osobami fizycznymi mogą nosić dystynkcje funkcji pełnionych w OSP lub zarządzie oddziału ZOSP RP.
Rozmieszczenie naszywek na rękawach munduru zależy od rodzaju oznaczenia. Regulamin rozróżnia emblematy jednostki, oznaki specjalności, symbole narodowe oraz oznaczenia przynależności do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG).
Prawy rękaw munduru OSP
Na prawym rękawie ubioru służbowego, galowego i operacyjnego dopuszcza się umieszczenie:
Lewy rękaw munduru OSP
Na lewym rękawie ubioru służbowego, galowego, paradnego i operacyjnego dopuszcza się noszenie:
Oznaki specjalności przysługują m.in. kierowcom, mechanikom motopomp, łącznościowcom, koordynatorom programu Pierwszy Ratownik oraz członkom orkiestr i drużyn specjalnościowych. Na marynarce nosi się tylko jedną taką naszywkę, wykonaną srebrną nitką na ciemnogranatowym tle.
Na pagonach umundurowania służbowego, galowego i letniego członkowie OSP oraz pracownicy ZOSP RP noszą emblematy wykonane w kolorze srebrnym na ciemnogranatowym tle.
Emblemat należy naszyć w odległości 2 cm od dolnej krawędzi pagonu. Oznaczenie może być haftowane nitką lub bajorkiem i powinno odpowiadać wzorowi określonemu w regulaminie.
Nieco inne zasady obowiązują w przypadku odzieży wykorzystywanej podczas działań ratowniczych, ćwiczeń i codziennej służby.
Na kurtkach odzieży specjalistycznej dopuszcza się noszenie emblematu jednostki OSP lub KSRG. Naszywki powinny znajdować się w miejscach wyznaczonych i odpowiednio przygotowanych przez producenta odzieży.
Na kurtkach, bluzach polarowych i koszulkach T-shirt członkowie OSP i ZOSP RP noszą również napisy:
Napisy te powinny być wykonane w kolorze srebrnym i umieszczone w miejscach przewidzianych przez producenta.
Na wskazanych w regulaminie kurtkach odzieży specjalistycznej oraz ubiorach ćwiczebnych MDP stosuje się także napisy „STRAŻ” lub „Ochotnicza Straż Pożarna” w kolorze białym albo czarnym, zapewniającym odpowiednią widoczność na tle materiału.



Poszanowanie munduru i dbałość o jego estetykę to jeden z podstawowych obowiązków członków OSP i funkcyjnych oddziałów ZOSP RP. Regulamin określa kilka prostych zasad, których trzeba przestrzegać zawsze:
Sznur galowy występuje w trzech wzorach:

Sposób noszenia sznura:
Dodatki. Przy mundurze można nosić symbole żałoby zgodne z zasadami przyjętymi w praktykowanym obrządku religijnym oraz okulary przeciwsłoneczne lub zdrowotne.
Identyfikator z imieniem i nazwiskiem można nosić na każdym z ubiorów, ale nie jest obowiązkowy. Zasady noszenia orderów, odznaczeń, baretek i odznak opisuje następna sekcja.
Ordery i odznaczenia nosi się na wstążkach na lewej piersi, od prawej do lewej, w kolejności wynikającej z ich znaczenia:
Ordery i odznaczenia obcych państw nosi się po polskich. Wyjątkiem jest uroczystość wręczenia odznaki obcego państwa, podczas której można ją nosić przed polskimi.
Wstążki mają 5,5–6 cm długości i są założone na podkładkach w kolorze ubioru albo przyszyte bezpośrednio do kurtki. Ich górne krawędzie tworzą równą linię poziomą, a przy pojedynczym rzędzie leży ona 5,5 cm nad górną krawędzią klapy lewej kieszeni. Z kilku klas tego samego odznaczenia nosi się tylko najwyższą.
Złoty Znak Związku OSP RP i Krzyż Rycerski za Męstwo, Ratowanie Życia i Ochronę Mienia nosi się (jeden, najwyższy) na wstędze pod kołnierzem koszuli, tak aby odznaczenie wisiało 1 cm poniżej węzła krawata. Na płaszczach ubioru galowego w takim przypadku nosi się jedną taśmę w kolorze wstęgi wybranego orderu, pod pierwszym guzikiem, skierowaną w dół pod kątem 45 stopni do krawędzi płaszcza.
Rozmieszczenie na kurtce munduru zależy od liczby odznaczeń:

Na kurtce damskiej odznaczenia umieszcza się 140–160 mm nad drugim guzikiem od góry w lewej kolumnie guzików.
Przy kilku rzędach górny rząd zasłania wstążki dolnego w całości, a odznaczenia dolnego rzędu są przysłonięte do połowy przez odznaki górnego. Przy większej liczbie odznak można nosić jedną pełną odznakę orderu lub odznaczenia razem z baretkami, na wysokości pierwszej baretki, przykrywając ją do połowy.
Baretki nosi się wtedy, gdy nie ma obowiązku noszenia orderów, odznaczeń i medali. Są wykonane ze wstążki w barwie przewidzianej dla danego orderu lub odznaczenia i zasady ich noszenia są następujące:
Odznaki. Przy ubiorach służbowych i galowych można nosić odznaki pożarnicze, policyjne, wojskowe i cywilne oraz odznaczenia organizacji pożarniczych i pokrewnych. Przypina się je bezpośrednio do kurtki, bez podkładek. Nie nosi się odznak przy koszulach letnich ani bluzach ubioru funkcyjnego i specjalnego. Na kurtce męskiej obowiązują następujące miejsca:
Gdy trzeba ustalić pierwszeństwo odznak, wyższa w hierarchii jest górna i zewnętrzna prawa część wyłogu kurtki.
Na kurtce damskiej odznaki absolwenckie, niepożarnicze, honorowe i znaki specjalne (do dwóch, w tym „Wzorowy Strażak”) nosi się 60–80 mm na prawo na zewnątrz, w połowie odległości między pierwszym a drugim górnym prawym guzikiem. Drugą umieszcza się obok pierwszej, 10 mm bliżej prawego rękawa. Odznakę „Za wysługę lat” i pozostałe odznaki honorowe nosi się 70–90 mm na zewnątrz, na wysokości pierwszego górnego prawego guzika. Odznaka pamiątkowa jest po lewej stronie, w połowie odległości między pierwszym a drugim górnym prawym guzikiem i w połowie między krawędzią wyłogu a wszyciem lewego rękawa.
Poniższe zestawienie wynika z zapisów regulaminu, a nie jest cytatem z dokumentu.
Czy regulamin ZOSP RP to przepis prawa? Nie. To uchwała Zarządu Głównego Związku OSP RP, a nie rozporządzenie ministra. Ustawa o OSP wymienia umundurowanie, ale nie podaje jego wzorów.
Od kiedy do kiedy nosi się ubiór letni? Od 1 maja do 30 września, gdy temperatura przekracza 20°C. W jednostce ubiór musi być jednolity, a decyzję przy wspólnych wystąpieniach podejmuje prezes OSP lub zarząd oddziału.
Czy hełm OSP może być biały? Tak. Regulamin wymaga koloru innego niż zastrzeżony dla PSP, na przykład białego.
Czy strażak ratownik OSP może nosić ubranie takie jak w PSP? Tak, regulamin dopuszcza używanie ubrań takich jak w PSP.
Czy kobiety noszą spódnicę, czy spodnie? Mogą nosić jedno i drugie.
Jaki mundur ma młodzieżowa drużyna pożarnicza? Czerwoną koszulę, czarne spodnie lub spódnicę, czerwoną kurtkę i czerwoną czapkę dżokejkę. Poprzedni wzór (niebieska wiatrówka, czarne spodnie lub spódnica) można nosić do zużycia.
Gdzie znajdę wzory graficzne mundurów? W 25 załącznikach do regulaminu, dostępnych w pliku PDF na stronie zosprp.pl.
Czy mogę nosić odznaki na koszuli letniej? Nie. Odznak nie nosi się na koszulach letnich ani na bluzach funkcyjnych i specjalnych.
Ile baretek można nosić w jednym rzędzie? Do trzech. Więcej układa się w kolejnych rzędach.
Czy identyfikator z nazwiskiem jest obowiązkowy? Nie. Jest dopuszczalny na każdym ubiorze, ale nieobowiązkowy.
Sklep Ogniowy oferuje umundurowanie i odzież dla strażaków OSP, a dzięki własnej szwalni i hafciarni może realizować także zamówienia wymagające personalizacji.
Sprawdź ofertę Sklepu Ogniowego lub skontaktuj się z nami w sprawie zamówienia dla całej jednostki.
Sprawdź ofertę - Mundur OSP
690 970 122
Postów nie znaleziono
Napisz opinię