Fantomy szkoleniowe z KPP, AED, tamowania krwotoków i ewakuacji poszkodowanych

W działaniach ratowniczych pierwsze minuty po przybyciu na miejsce zdarzenia decydują o rokowaniu poszkodowanego, a zastęp, który tam dociera, jest często jedyną ekipą zdolną do podjęcia czynności ratunkowych przed przyjazdem zespołu ratownictwa medycznego. Skuteczność tych czynności nie bierze się z samej wiedzy teoretycznej. Wynika z liczby powtórzeń wykonanych wcześniej na sprzęcie, który odwzorowuje człowieka i pozwala ocenić jakość wykonania. Dlatego fantom szkoleniowy to element podstawowego wyposażenia szkoleniowego jednostki.

Rola fantomu w systemie szkolenia 

Fantom medyczny to symulator ciała człowieka lub jego części, przeznaczony do nauki resuscytacji, pierwszej pomocy i procedur ratunkowych. Jego zadaniem jest jak najwierniejsze odwzorowanie anatomii i reakcji poszkodowanego, tak aby kursant ćwiczył w warunkach zbliżonych do rzeczywistych.  Strażacy regularnie spotykają się ze stanami zagrożenia życia: zatrzymaniem krążenia, masywnym krwotokiem, zadławieniem czy urazem wielonarządowym. Zdarza się to podczas wypadków drogowych, pożarów, zdarzeń w obiektach i działań na wodzie. Do tego dochodzą obowiązki szkoleniowe: doskonalenie zawodowe, szkolenia podstawowe i dla kierujących działaniem ratowniczym, kursy kwalifikowanej pierwszej pomocy (KPP), zajęcia z młodzieżą w drużynach MDP i DDP oraz pokazy dla mieszkańców i szkół. W każdym z tych obszarów potrzebny jest sprzęt wytrzymały, realistyczny i umożliwiający obiektywną ocenę wykonania czynności.

Znaczenie ma także regularność. Umiejętności resuscytacyjne zanikają, jeśli nie są ćwiczone. Jednostka, która dysponuje własnym fantomem, nie jest zależna od terminów zewnętrznych kursów i może włączyć krótkie sesje do rozkładu zajęć służbowych lub ćwiczeń druhów.

Budowa i działanie fantomu do RKO: co faktycznie mierzy sprzęt

Fantom reaguje na wykonywane czynności zgodnie z założonym modelem fizjologicznym. Nowoczesne konstrukcje są wyposażone w czujniki rejestrujące parametry ratownika: jakość uciśnięć klatki piersiowej, objętość i skuteczność wentylacji oraz efektywność całej sekwencji. Instruktor nie musi więc polegać wyłącznie na obserwacji, a kursant otrzymuje informację zwrotną w trakcie ćwiczenia, a nie dopiero po jego zakończeniu.

W praktyce stosuje się kilka rozwiązań:

• Sygnalizacja LED na fantomie wskazuje na bieżąco, czy uciśnięcia mieszczą się w zakładanym zakresie. To rozwiązanie czytelne i szybkie na zajęciach grupowych, bo wynik widzi zarówno ćwiczący, jak i prowadzący.
• Aplikacja mobilna łączy się z fantomem i analizuje jakość uciśnięć oraz wentylacji. Pozwala porównywać kolejne podejścia i wyniki całej grupy.
• Systemy SkillGuide i SimPad współpracują z fantomami Laerdal Resusci i umożliwiają prowadzenie szkolenia w pełniejszej formule, z oceną w czasie rzeczywistym.
• Wskaźnik uciśnięć i system higieny, jak w fantomach AmbuMan, ułatwiają pracę przy większej liczbie kursantów.

Fantomy osoby dorosłej: Laerdal, Prestan, Brayden, AmbuMan

To najczęściej wybierana grupa sprzętu. W ofercie jest kilka rodzin fantomów, które różnią się sposobem informowania o jakości uciśnięć i poziomem zaawansowania.

Laerdal Little Anne QCPR

Laerdal Little Anne QCPR to fantom osoby dorosłej z analizą jakości uciśnięć w aplikacji mobilnej. Laerdal należy do najbardziej rozpoznawalnych producentów sprzętu do nauki resuscytacji, a oznaczenie QCPR (Quality CPR) wskazuje na rozwiązanie projektowane pod obiektywną ocenę wykonania. To dobry wybór dla jednostek prowadzących zajęcia KPP w oparciu o dane, a nie wyłącznie o ocenę instruktora.

Prestan: Adult LED i Prestan 2000

Fantomy Prestan są cenione za prostotę obsługi i odporność na intensywne użytkowanie.

• Prestan Adult z diodami LED: manekin do nauki RKO i AED z informacją zwrotną w postaci diod, przeznaczony do szkoleń w PSP i OSP oraz na kursach KPP.
• Prestan 2000: wersja z aplikacją analizującą jakość uciśnięć.

Brayden

Brayden z taśmami LED to nowoczesny manekin do nauki RKO z systemem LED pokazującym skuteczność uciśnięć. Dla jednostek, które potrzebują sprzętu w podstawowej konfiguracji, przeznaczony jest Brayden Basic, manekin do nauki resuscytacji krążeniowo-oddechowej.

AmbuMan SAM

AmbuMan SAM to manekin do nauki RKO oraz procedur BLS/AED, przeznaczony dla straży pożarnej, ratowników medycznych, firm szkoleniowych i zakładów pracy. Ma realistyczną budowę, system higieny, wskaźnik uciśnięć i kompaktową konstrukcję, która ułatwia przewożenie sprzętu na zajęcia poza strażnicą.

Zestawy z trenażerem AED: ćwiczenie pełnej sekwencji BLS/AED

W działaniach ratowniczych resuscytacja i defibrylacja stanowią jedną sekwencję, więc ćwiczy się je razem. Oferta obejmuje gotowe zestawy, w których fantom występuje z defibrylatorem szkoleniowy:

• Laerdal Little Anne QCPR + XFT-120C+: RKO i AED z analizą jakości uciśnięć,

• AmbuMan SAM + XFT-120C+: fantom ze scenariuszami AED i pełną mobilnością zestawu;
• Prestan 2000 + XFT-120C+: nauka RKO i AED z analizą jakości uciśnięć,
• Prestan Adult LED + XFT-120C+: zestaw z informacją zwrotną LED.

Zestaw ma dwie zalety. Upraszcza zakup, bo jednostka otrzymuje komplet gotowy do poprowadzenia pełnego szkolenia. Pozwala też ćwiczyć obsługę AED na urządzeniu szkoleniowym, które odtwarza kolejność czynności z rzeczywistego zdarzenia, bez ryzyka dla ćwiczących. Defibrylatory znajdziesz w osobnej kategorii: defibrylatory AED.

Fantomy dziecka i niemowlęcia

Resuscytacja dziecka i niemowlęcia różni się od RKO dorosłego proporcjami ciała, siłą uciśnięć i techniką wentylacji. Pełny program KPP, a także zajęcia dla nauczycieli, opiekunów i rodziców, wymaga więc fantomów we wszystkich trzech rozmiarach.

Laerdal Little Family:

• Little Junior QCPR: fantom dziecka z systemem analizy jakości uciśnięć,
• Little Baby QCPR: fantom niemowlęcia z analizą jakości uciśnięć i wentylacji,
• Zestaw Little Family QCPR: komplet fantomów dla dorosłych, dzieci i niemowląt; czas wysyłki to około 10 dni,
• Zestaw Little Family QCPR + XFT-120C+: ten sam komplet z trenażerem AED.

Prestan:

• Prestan Child LED: manekin do nauki RKO i AED u dziecka z informacją zwrotną LED,
• Prestan Infant LED: trening resuscytacji niemowląt z diodami sygnalizującymi jakość uciśnięć
• Zestaw 3 fantomów Prestan Collection: osoba dorosła, dziecko i niemowlę z systemem LED,
• Zestaw 3 fantomów Prestan + XFT-120C+: komplet z trenażerem AED.

Zestawy trzech fantomów są praktyczne dla jednostek prowadzących szkolenia otwarte dla mieszkańców, bo jedna walizka pozwala pokazać różnice w RKO dorosłego, dziecka i niemowlęcia.

 Trenażery do tamowania krwotoków

Masywny krwotok kończyny należy do stanów, w których szybkie i poprawne działanie bezpośrednio decyduje o przeżyciu poszkodowanego. Dlatego w ofercie są trenażery do ćwiczenia zakładania opaski uciskowej i opatrywania ran:

• Trenażer ręki do tamowania krwotoków zewnętrznych: pozwala ćwiczyć zakładanie opaski uciskowej, pakowanie ran oraz tamowanie krwotoków tętniczych i żylnych. Ma trzy rodzaje ran, aktywny układ krwionośny i ręczną pompę symulującą krwawienie

• Trenażer ramienia do nauki zakładania stazy taktycznej (SILTRA): symulator krwotoku z realistyczną anatomią ramienia i aktywnym miejscem krwawienia, do wielokrotnych szkoleń z zakresu TCCC, TECC, KPP i pierwszej pomocy.
• Trenażer nogi do opatrywania ran i zakładania opaski uciskowej (SILTRA): model z trzema ranami z aktywnym krwawieniem, do ćwiczenia tamowania masywnych krwawień, pakowania ran i zakładania stazy taktycznej (CAT, tourniquet).

Trenażery stosują PSP, OSP w systemie KSRG, zespoły ratownictwa medycznego, wojsko, policja i ośrodki szkoleniowe. Uzupełnieniem są sztuczne rany do szkoleń, które uwiarygodniają scenariusze ćwiczeń i zwiększają zaangażowanie kursantów.

Zadławienie: kamizelki ACT FAST

Zadławienie wymaga szybkiej, ale prostej interwencji, którą trzeba ćwiczyć, żeby wykonać ją pewnie. Służą do tego kamizelki ACT FAST:

• ACT FAST, kamizelka do nauki postępowania z zadławieniem: do nauki rękoczynu Heimlicha i postępowania przy zadławieniu, przeznaczona do szkoleń KPP i BLS,

• ACT FAST, wersja pediatryczna: umożliwia ćwiczenie rękoczynu Heimlicha oraz uderzeń między łopatkami u dzieci.

Kamizelka zakładana na instruktora lub osobę z grupy uzupełnia fantomy RKO o jedną z najczęstszych sytuacji, z którymi spotkają się uczestnicy kursów, zwłaszcza nauczyciele, opiekunowie i pracownicy zakładów pracy.

Udrażnianie dróg oddechowych: fantom do intubacji

Dla ośrodków szkoleniowych i jednostek prowadzących szkolenia o wyższym stopniu zaawansowania przeznaczony jest Ambu Airway Management Trainer, fantom głowy do nauki intubacji i udrażniania dróg oddechowych. Sprawdza się na szkoleniach KPP oraz w szkoleniach z zaawansowanych czynności ratunkowych (ALS).

Manekiny ewakuacyjne i ratownicze

Nie wszystkie ćwiczenia dotyczą medycyny. Jedną z kluczowych umiejętności ratownika jest ewakuacja poszkodowanego: wyniesienie go z zadymionego pomieszczenia, przeniesienie przez ciasny otwór, wydobycie z wody. Wymaga to manekinów o masie zbliżonej do człowieka i konstrukcji odpornej na intensywne użytkowanie. W ofercie znajdują się modele kilku producentów.

Ruth Lee

Producent specjalizuje się w manekinach dla służb ratowniczych:

• Duty Range 70 kg: manekin ewakuacyjny do realistycznych ćwiczeń PSP, OSP i SAR w ekstremalnych warunkach.

• Fire House 50 kg: manekin do ćwiczeń strażackich w wysokich temperaturach i zadymieniu.
• Multi Trauma 70 kg: symulacja rozległych obrażeń w różnych warunkach, od miejsc o ograniczonym dostępie po sytuacje biologiczne i chemiczne.
• Man Overboard Adult 40 kg: ćwiczenia ratownictwa wodnego i działań SAR, z realistycznym odwzorowaniem zachowania ciała w wodzie.
• Pool Rescue 30 kg: fantom do ćwiczenia podejmowania, holowania i ewakuacji poszkodowanego z wody.

P.P.H. KEWA-ECO: FIRE 1

Manekin ewakuacyjny FIRE 1, dostępny w wersji czerwonej i czarnej, służy do ćwiczeń ewakuacji, transportu poszkodowanych oraz szkoleń z ratownictwa technicznego i wysokościowego. Ma wzmocnioną konstrukcję i może być użytkowany w trudnych warunkach szkoleniowych.

Phantom: ratownictwo medyczne i taktyczne

Manekin ewakuacyjny Phantom to trenażer do ćwiczeń z ewakuacji poszkodowanych, RKO, udrażniania dróg oddechowych, tamowania krwotoków oraz procedur TCCC i KPP. Wytrzymała konstrukcja, możliwość użycia modeli ran i obsługa zaawansowanych scenariuszy sprawiają, że wybierają go PSP, OSP, zespoły ratownictwa medycznego, wojsko, policja i ośrodki szkoleniowe.

Dotacja ORLEN dla MDP: finansowanie sprzętu szkoleniowego

Jednostki OSP prowadzące Młodzieżową lub Dziecięcą Drużynę Pożarniczą mogą sfinansować część sprzętu szkoleniowego z zewnętrznego grantu. Fundacja ORLEN realizuje program „ORLEN dla Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych". Strona programu wskazuje fantomy do nauki pierwszej pomocy i treningowe defibrylatory AED jako przykłady wyposażenia, które można kupić w jego ramach.

Warunki programu

• Nabór wniosków: od 12 października do 2 listopada 2026 r.
• Rozstrzygnięcie: lista wniosków rozpatrzonych pozytywnie najpóźniej do 15 grudnia 2026 r.
• Pula programu: 1 mln zł; maksymalna wartość jednego grantu to 20 tys. zł.
• Wkład własny: nie jest wymagany i nie podlega ocenie.
• Wnioskodawca: jednostka OSP prowadząca MDP lub DDP, której drużyna działa nieprzerwanie co najmniej 12 miesięcy przed zakończeniem naboru. Jedna jednostka składa jeden wniosek dotyczący jednej drużyny.
• Tryb składania: wyłącznie przez internetowy generator wniosków Fundacji ORLEN.

Zobacz wszystkie fantomy szkoleniowe w Sklepie Ogniowym →

Najczęstsze pytania (FAQ)

Jaki fantom wybrać do szkoleń w OSP? Dla typowej jednostki OSP punktem wyjścia jest fantom osoby dorosłej z informacją zwrotną (Laerdal Little Anne QCPR, Prestan Adult LED lub AmbuMan SAM), najlepiej w zestawie z trenażerem AED. Przy szkoleniach obejmujących dzieci i opiekunów rozważ zestaw trzech fantomów.

Czym różni się fantom z diodami LED od fantomu z aplikacją? Diody LED na bieżąco sygnalizują, czy uciśnięcia są prawidłowe, i sprawdzają się na zajęciach grupowych. Aplikacja mobilna dodatkowo zbiera i analizuje dane, dzięki czemu można ocenić jakość RKO po ćwiczeniu i porównać kolejne podejścia.

Czy potrzebuję osobnego trenażera AED? Jeśli ćwiczysz pełną sekwencję resuscytacji z defibrylacją, tak. Najwygodniej kupić zestaw fantom + XFT-120C+, który jest ze sobą zgrany i pozwala od razu rozpocząć szkolenie.

Czy fantomy nadają się do szkoleń w szkołach? Tak. Przy większych grupach dobrze sprawdza się lekki, nadmuchiwany fantom Mini Anne Global, a do pokazania różnic między RKO dorosłego, dziecka i niemowlęcia służą zestawy trzech fantomów.

Jaki sprzęt wybrać do ćwiczenia ewakuacji poszkodowanego? Do ewakuacji z obiektów i ćwiczeń z ratownictwa technicznego wybierz manekin ewakuacyjny: FIRE 1, Ruth Lee Duty Range, Fire House lub Phantom. Do ratownictwa wodnego służą Ruth Lee Man Overboard i Pool Rescue.

Czy fantomy można kupić z dotacji ORLEN dla MDP? Tak. W programie „ORLEN dla Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych" do 25% wartości grantu można przeznaczyć na wyposażenie wspierające projekt,